Problemen oplossen door ongewenste software

uit te schakelen

Menig computergebruiker krijgt wel eens te kampen met ongewenste software die zich schijnbaar met geen enkele mogelijkheid laat verwijderen. Het gaat dan in de meeste gevallen om een virus, maar dat hoeft niet altijd het geval te zijn. Het uitschakelen van dergelijke software is meestal eenvoudiger dan men denkt. Op deze pagina wordt in grote lijnen uitgelegd hoe u zelf deze software kunt uitschakelen en daarmee tevens de computer sneller en gebruikersvriendelijker maakt.

Redenen om software uit te schakelen

Er zijn redenen genoeg om software uit te schakelen: wat te denken van de lange opstarttijd, virussen, ongewenste software, pop-ups, een trage en onhandelbare PC, een trage internetverbinding, etc. Het gebeurt iedereen wel eens dat er (per ongeluk of expres) software wordt geïnstalleerd waar u zich uiteindelijk meer aan irriteert dan baat bij heeft. Zo bevat een nieuw aangeschafte, voorgeïnstalleerde computer vaak reclamesoftware, en wordt gratis software voorzien van ongewenste toevoegingen. In het ergste geval heeft u te maken met virussen (die vaak zonder uw medeweten worden geïnstalleerd), popups, een hoge processorbelasting of een trage internetverbinding.

TIP: De ongewenst door de fabrikant geïnstalleerde software kan ook op geautomatiseerde wijze met de tool PC Decrapifier (download: www.pcdecrapifier.com) worden verwijderd.

Probeer eerst de software op de normale manier te verwijderen

Ooit geïnstalleerde software kan het beste op de reguliere manier worden verwijderd via het onderdeel Software (XP)/Programma’s en onderdelen (Vista) in het configuratiescherm. Dit is de beste plek om geïnstalleerde software op de juiste manier weer te verwijderen! In sommige gevallen heeft de softwaremaker ook een snelkoppeling naar het uninstall-programma in de betreffende groep van het startmenu geplaatst, ook daarmee kant software worden verwijderd. De tool MyUninstaller (download: www.nirsoft.net/utils/myuninst.html) is overigens een zeer goed alternatief voor het verwijderen van ongewenste reclame software. Omdat in de Advanced Mode (via View in de menubalk) meerdere verwijzingen tegelijk kunnen worden verwijderd, werkt deze tool beduidend efficiënter.

Zoek in de systeemmap C:\Program Files naar de uninstaller
Is de uninstall-snelkoppeling niet te vinden (bijvoorbeeld omdat deze is verwijderd), dan kan de uninstaller vaak nog worden teruggevonden in de betreffende programmamap onder C:\Program Files. Zoek hier naar een bestand met een naam als UNINSTALL.EXE, meestal voorzien van een prullenbak-icoontje. Soms kan ook met het installatiebestand (SETUP.EXE) de software weer worden verwijderd.

LET OP: Er zijn computergebruikers die denken dat ze geïnstalleerde software kunnen verwijderen door de snelkoppeling naar het programma uit het startmenu te verwijderen, of door de bestanden te verwijderen uit de systeemmap Program Files. Dit is niet de juiste manier omdat daarmee de registersleutels niet worden verwijderd!

Wat als de uninstall-procedure niet meer werkt?
Lukt het verwijderen niet meer, dan wil het nog wel eens helpen de software opnieuw te installeren om deze vervolgens op de juiste manier te verwijderen. Dit is echter niet meer mogelijk wanneer wanneer de origineel geïnstalleerde software niet meer beschikbaar is... Bewaar daarom altijd de gedownloade en geïnstalleerde software, het is namelijk nooit zeker of deze later nog van pas kan komen!

Het automatisch met Windows opstarten uitschakelen

Soms is het nuttig dat een programma automatisch met Windows opstart, maar bij veel software is dit eigenlijk niet gewenst. Doorgaans plaatst een programma na installatie een icoontje rechts onderin het systeemvak (waardoor duidelijk is dat het op de achtergrond meedraait), maar dit gebeurt niet altijd!

Alle programma's die moeten opstarten, verlengen de opstarttijd van de computer en maken deze tijdens het gebruik ook nog eens langzamer. En dat terwijl van sommige programma's maar sporadisch gebruik wordt gemaakt. Deze programma’s kunnen echter ook zo worden ingesteld dat ze alleen handmatig worden opgestart op het moment dat daar behoefte aan is.

Maak de computer sneller: laat onnodige programma's niet opstarten
U kunt veel prestatiewinst boeken door de programma's die u niet regelmatig gebruikt te verwijderen uit het opstartproces van Windows: een snellere opstarttijd en een sneller systeem! Tijdens installatie van de software wordt de optie om automatisch met Windows op te starten doorgaans al aangegeven, meestal kunt u deze beter uitzetten. Deze optie is vaak ook terug te vinden in de instellingen van het programma, u moet er alleen even naar zoeken. In het voorbeeld ziet u een voorbeeld van het programma Flashpaste (www.download.com, een van de weinige programma's waarvan gezegd kan worden dat het nuttig is wanneer deze met Windows opstart).

Gebruik MSCONFIG voor lastig te verwijderen software

In veel gevallen is er software op de computer geïnstalleerd waarvan u niet op de hoogte bent, laat staan dat u weet dat deze ook nog eens automatisch wordt opgestart! Het Windows-programma MSCONFIG verschaft inzicht in de programma’s die worden opgestart op het moment dat de computer wordt gestart. U kunt dit programma opstarten door het commando MSCONFIG uit te voeren in het uitvoer-/zoekvenster van het startmenu. Laat u niet van de wijs brengen als u niet direct alle vermeldingen begrijpt: zelfs de meest doorgewinterde computerexpert zal hier even goed moeten kijken...

Onnodige services uitschakelen met MSCONFIG

De getoonde services worden in een vroeg stadium geladen: de meeste daarvan zijn te belangrijk om uit te schakelen. Op een kaal Windows-systeem worden er al heel wat opgestart, daar komen de services van de geïnstalleerde softwarepakketten dan nog bij. Een gedeelte van deze extra services is echter overbodig, zeker wanneer weinig of geen gebruik wordt gemaakt van de betreffende software.

LET OP: Het onderdeel Services (via het configuratiescherm, onderdeel Systeembeheer) is de beste plek om veranderingen aan te brengen aan de Windows-services. Wanneer met MSCONFIG essentiële Windows-services worden uitgeschakeld, is de kans aanwezig dat Windows niet meer opstart! Meer informatie over het uitschakelen van onnodige Windows-services staat elders op deze website.

Open na het opstarten van MSCONFIG direct naar het tabblad Services om de optie Alle Microsoft-services verbergen aan te vinken (zie afbeelding). MSCONFIG laat nu alleen de services zien die niet bij het Windows-besturingssysteem zelf horen.

Op menig computer vind je hier een zeer grote lijst services van diverse fabrikanten. Aangezien de namen van de services niet altijd even duidelijk zijn, geeft de naam van de fabrikant u wellicht meer indicatie waar de service voor dient. Wanneer de informatie van de service, de fabrikant en de bij u bekende historie van de computer worden gecombineerd, krijgt u een aardig idee of de service wel nodig is.

Schakel uit wat u niet vertrouwt of niet nodig heeft
De services die gemist kunnen worden of waar ernstige twijfels over bestaan (bijvoorbeeld een vermoedelijk virus), kunnen beter worden uitgeschakeld. Dit kan zonder problemen, maar onthoud dat deze handeling onverwacht de oorzaak kan zijn van het niet meer functioneren van sommige toepassingen. De betreffende service is in dat geval altijd weer op dezelfde manier in te schakelen. Na een herstart van Windows wordt een scherm Hulpprogramma voor systeemconfiguratie getoond. Plaats een vinkje bij de optie Dit bericht in het vervolg niet meer weergeven om deze mededeling in de toekomst te onderdrukken.

LET OP: Mist u na een herstart functionaliteit, schakelt dan via de 'trial and error'-methode services weer in totdat de veroorzaker is gevonden. Het wordt lastig wanneer u de software pas veel later voor het eerst weer gaat gebruiken, en tegen die tijd bent vergeten dat u hierin wijzigingen had aangebracht. Maak daarom aantekeningen van de uitgeschakelde services.

Onnodige opstartitems uitschakelen met MSCONFIG

Op het tabblad Opstarten staan processen die opgestart worden nadat alle services geladen zijn. Ook hier staat vaak een lange lijst waarvan een groot aantal programma's voor u wellicht onnodig zijn. De programma's waarvan geen of weinig gebruik wordt gemaakt, kunnen hier worden uitgeschakeld. Gelukkig staat in de meeste gevallen de locatie van het programma vermeld, zodat gemakkelijk achterhaald kan worden waarvoor een programma dient.

Schakel uit wat u niet nodig heeft
Programma's die regelmatig controleren of er updates zijn, zijn in de meeste gevallen overbodig. Ook processen die specifieke programma's (zoals Adobe Reader en Microsoft Office) sneller laten starten, kunnen worden uitgeschakeld. Software waarvan weinig tot geen gebruik wordt gemaakt, kunt u wellicht ook beter uitschakelen. Wanneer het systeem functionaliteit mist, kan er altijd nog worden besloten de software weer in te schakelen of handmatig op te starten.

De volgende afbeelding toont een voorbeeldlijst van opstartprocessen van een willekeurige computer, deze lijst is per computer verschillend. Een groot aantal processen zijn uitgeschakeld, zoals AdobeUpdateManager, Adobe Reader Snelstart, NeroCheck (dit proces kan net zo goed worden uitgeschakeld als Nero toch geen problemen veroorzaakt), Opware32 (teksten inscannen), PowerDVD, geluidssoftware (in deze configuratie niet nodig) en Logitech SetPoint (deze functioneert in deze configuratie toch niet goed).

Alleen de noodzakelijke items zijn nog geactiveerd, zoals de Application Accelerator van Intel (laat programma's 'accelereren'), de NVIDIA-uitbreidingen (aansturing van de grafische kaart), Bluetooth-ondersteuning en handige extra tools zoals TaskSwitchXP en FlashPaste. Het programma wcescomm.exe blijkt afkomstig te zijn van het programma Microsoft ActiveSync, de synchronisatiesoftware voor PDA/MDA.

Combineer de informatie van MSCONFIG en de firewall
Wordt gebruik gemaakt van een overzichtelijke firewall (zoals Comodo Firewall), dan kan eenvoudig worden achterhaald welke programma's verbinding met het internet proberen te maken. In de firewall-instellingen komt u een gedeelte van de in MSCONFIG vermelde programma's weer tegen. De combinatie van de informatie uit de firewall en MSCONFIG helpt wellicht bij het uitschakelen van een virus die de internetverbinding volledig in gebruik neemt. Het uitschakelen moet vaak in veilige modus gebeuren (F8 indrukken tijdens het opstarten van Windows). In dit voorbeeld was de firewall ook behulpzaam bij de identificatie van WCESCOMM.EXE als zijnde Microsoft ActiveSync.

TIP: Als u geen idee heeft waar een bepaald proces voor dient, dan kunt u natuurlijk altijd even googlen. Er zijn websites met overzichten van de meest bekende processen, neem bijvoorbeeld eens een kijkje op www.processlibrary.com. Gebruik de zoekfunctie van de browser om een onbekend proces te achterhalen en beoordeel zelf of deze niet beter kan worden uitgeschakeld.

Draaiende processen achterhalen met Taakbeheer
Met de toetscombinatie CTRL-SHIFT-ESC opent Windows Taakbeheer (ook toegankelijk door met rechts op de menubalk te klikken). Het eerste tabblad Toepassingen toont de gestarte toepassingen. Het tweede tabblad Processen is echter interessanter omdat er een totaalbeeld wordt verkregen van alle actieve processen. Door op de kolom CPU te klikken, komen de meest actieve processen bovenaan te staan.

Deze ingebouwde tool geeft helaas weinig informatie over de lopende processen en de bijbehorende bestanden. Maar met Process Explorer (download: www.microsoft.com/technet/sysinternals/ProcessesAndThreads/ProcessExplorer.mspx) kunt u daar verandering in brengen. Via Process, Properties kan heel gemakkelijk de bestandslocatie van een specifiek proces worden achterhaald. Dat maakt het een stuk eenvoudiger te achterhalen of er sprake is van een ongewenst opgestart programma. Deze kan vervolgens met MSCONFIG worden uitgeschakeld.

Beveiligingssoftware vreet systeembronnen

Wanneer een van de grote beveiligingspakketten is geïnstalleerd, dan zult u daar een zeer groot aantal services en opstartitems van terugvinden. U herkent ze het gemakkelijkst aan de naam van de fabrikant. Dergelijke beveiligingssoftware vreet de nodige systeembronnen zodat er maar weinig ruimte overblijft om nog lekker met de computer te kunnen werken.

Het gebeurt nog regelmatig dat een onwetende computergebruiker op advies van een internetprovider of computerwinkel het laatste beveiligingspakket van Norton of McAfee aanschaft en dit op een relatief trage PC installeert. Het resultaat is een goed beveiligde computer waar verder niet meer efficiënt op gewerkt kan worden.

Schakel die beveiligingssoftware eens uit om het effect te ervaren
Deze zware beveiligingspakketten zijn meestal niet geschikt voor een oudere computer. Is er zo'n beveiligingspakket geïnstalleerd, dan kunt u het effect hiervan op de systeemprestaties zelf controleren door met MSCONFIG alle items van die fabrikant op de tabbladen Services en Opstarten uit te schakelen. Na een herstart zult u zien dat de computer beduidend sneller is geworden!

LET OP: In sommige gevallen moet dit in veilige modus worden uitgevoerd (F8 indrukken tijdens het opstarten van Windows). Beveiligingssoftware laat zich niet altijd gemakkelijk uitschakelen.

De beveiligingssoftware wordt geheractiveerd door de uitgeschakelde items weer in te schakelen en de computer opnieuw op te starten. Het definitief verwijderen van de beveiligingssoftware kan via het onderdeel Software (XP) / Programma’s en onderdelen (Vista) van het configuratiescherm.

Alternatieve gratis beveiligingssoftware is minder zwaar
Nu denkt u waarschijnlijk dat beveiligingssoftware tegenwoordig een noodzakelijk kwaad is. Dat is ook wel zo, maar er zijn beveiligingspakketten die minder belastend zijn voor het systeem en nog gratis ook! Kijkt u maar eens op mijn website voor informatie over gratis virusscanners (zoals de virusscanner AVG) en gratis firewalls (zoals de Comodo Personal Firewall). Deze gratis software is minder belastend voor het systeem dan de zware commerciële pakketten en doet daar qua prestaties zeker niet aan onder.

De meeste virussen en ongewenste popup's kunt u ook met MSCONFIG uitschakelen. Maar er is meer mogelijk...

In veel gevallen is het verwijderen van een virus of ongewenste popup veel eenvoudiger dan je in eerste instantie zou vermoeden. Start hiervoor wederom het programma MSCONFIG en schakel op het tabblad Services alle niet-Microsoft services uit. Ga vervolgens naar het tabblad Opstarten en schakel alle op te starten processen uit.

TIP: Noteer voordat u begint eerst alle reeds uitgeschakelde ongewenste services en programma's!

Virussen en ongewenste pop-ups uitschakelen
Herstart vervolgens de computer en ga nogmaals naar de twee tabbladen van MSCONFIG. Is een van de uitgeschakelde items weer ingeschakeld (en dus ook weer opgestart), dan is dit waarschijnlijk een virus. Virussen laten zich (net als beveiligingssoftware) namelijk niet zomaar uitschakelen.

MSCONFIG in veilige modus gebruiken
Door de computer opnieuw op te starten, ditmaal in veilige modus (druk daarvoor op F8 bij het opstarten van Windows), kan met MSCONFIG het virus definitief worden uitgeschakeld. Herstart de computer en controleer wederom of de processen daadwerkelijk zijn uitgeschakeld. Is alles in orde, dan kunnen alle gewenste opstartitems op de tabbladen Services en Opstarten weer worden ingeschakeld.

Verwijder ook de bijbehorende bestanden
U doet er verstandig aan te achterhalen op welke locatie het uitvoerbare bestand staat, dit kunt u in veel gevallen met MSCONFIG zo uitlezen. Maak vervolgens gebruik van de Windows Verkenner om deze bestanden definitief van de harde schijf te verwijderen. Zorg er dan wel voor dat de Windows Verkenner verborgen bestanden en mappen laat zien (Extra, Mapopties, tabblad Weergave).

LET OP: Het is niet essentieel dat de bestanden worden verwijderd aangezien ze bij het opstarten van Windows toch niet meer worden geactiveerd. Zolang ze niet actief zijn, kunnen ze ook geen schade aanrichten. Het is echter wel wenselijk de schadelijke bestanden daadwerkelijk van de harde schijf te verwijderen.

Nog steeds last van pop-ups? Reset de Internet Explorer

Nog steeds last van een niet aan te passen startpagina of pop-ups? Herstel dan eens de standaard instellingen van de Internet Explorer (via Extra, Internetopties, tabblad Geavanceerd, knop Opnieuw instellen). De meeste problemen met Internet Explorer worden daarmee opgelost. Enig nadeel van deze methode is dat de persoonlijke instellingen (zoals de startpagina) opnieuw moeten worden afgesteld. Als alternatief op het resetten kunnen invoegtoepassingen eventueel ook via Extra, Invoegtoepassingen beheren, Invoegtoepassingen in- of uitschakelen worden uitgeschakeld. De getoonde lijst is wellicht nogal lang en onoverzichtelijk, het gaat echter alleen om de op dit moment geladen invoegtoepassingen. Pas de combobox Weergeven aan zodat alleen de invoegtoepassingen worden getoond die op dit moment in Internet Explorer zijn geladen. Selecteer de ongewenste invoegtoepassing(en) en schakel deze uit, zoals in het voorbeeld is weergegeven.

Controleer ook het HOSTS-bestand!

Het kan nu nog steeds gebeuren dat u af en toe op ongewenste websites terechtkomt, bijvoorbeeld bij het bezoeken van bekende websiteadressen zoals die van een bank of van Microsoft Update. De oorzaak hiervoor kan vaak worden gevonden in het HOSTS-bestand. Dit bestand kan door virussen zijn aangepast waardoor de gebruiker bij het bezoeken van een website ongemerkt naar een ander IP-adres wordt doorgeschakeld. Zie elders op de website voor meer informatie over het aanpassen van het HOSTS-bestand.

Het programma Autoruns geeft nog meer mogelijkheden

Heeft u de smaak te pakken? Met de tool AutoRuns van Sysinternals (download: www.microsoft.com/technet/sysinternals/ProcessesAndThreads/Autoruns.mspx) kan nog veel meer worden uitgeschakeld. Met name de tabbladen Logon en Internet Explorer zijn interessant. De kans is echter groot dat op de andere tabbladen ook nog vermeldingen staan waarvan zeker is dat zij niet op de PC thuishoren.

WAARSCHUWING

Ga met dit programma altijd voorzichtig te werk. Schakel alleen onderdelen uit waarvan zeker is dat ze niet noodzakelijk zijn voor het goed functioneren van Windows. Worden (per ongeluk) de verkeerde processen uitgeschakeld, dan is de kans aanwezig dat Windows niet meer opstart! Dit is dus een programma voor de meer ervaren gebruikers. Wordt er met een systeemback-up (image) gewerkt, dan kan zonder risico alles worden uitgetest.

Met name de items waarbij in de kolom Publisher de naam Microsoft Corporation staat vermeld, kunnen beter ongemoeid worden gelaten. Deze items worden verborgen via Options, Hide Microsoft Entries. Druk vervolgens op F5 of herstart Autoruns om het scherm te verversen. Het risico dat essentiële items worden uitgeschakeld (waardoor de computer niet meer opstart) wordt hiermee nagenoeg uitgesloten.

TIP: Via User in de menubalk kunnen ook de andere gebruikersaccounts worden aangepast!

Wat maakt Autoruns zo bijzonder?

Door op een van de items te dubbelklikken, komt u direct op de juiste locatie binnen Windows vanwaar het item wordt opgestart. Dat kan zijn in een map of direct in het Windows-register. Door met rechts op een item te klikken, kan via Properties alle aanwezige informatie worden achterhaald. Als dat niet genoeg is, dan kan vanuit het programma direct een zoekactie met Google worden gestart. Autoruns is daarmee een zeer krachtige tool voor het oplossen van een groot aantal opstartproblemen.

BRON: SCHOONEPC NIEUWSBRIEF 24 SEPTEMBER 2006